Met pensioen. En dan?

248

Nooit meer haasten in de ochtend, vaststaan in de spits of een overvolle to do-lijst afwerken: het klinkt als een droom. Maar met pensioen gaan, is een grote verandering. Hoe kun je optimaal genieten van deze nieuwe levensfase? Jij&Wij magazine ging op onderzoek uit.

Elke maand leggen jij en je werkgever geld in voor jouw pensioen. Pensioenfonds Detailhandel belegt dat slim, zodat jij later – als je gestopt bent met werken – een goed inkomen hebt. Maar betekent een gevulde bankrekening automatisch een fijn pensioen? We vragen het aan pensioencoach Hanneke van Harten van bijnametpensioen.nl. “Het gaat niet primair om geld”, legt zij uit. “Je kunt een huis in Spanje hebben of een mooie camper, maar als je niet tevreden bent met jezelf levert dat weinig op. Activiteiten doen waar je blij van wordt en die voldoening geven, daar gaat het om. Voor de één is dat vrijwilligerswerk en voor de ander oppassen op de kleinkinderen.” Wel is het belangrijk om je financiële plaatje te kennen, weet Leontine van Roosmalen ons te vertellen. Zij biedt coachingtrajecten aan (bijna) gepensioneerden en is financieel adviseur. “Ik heb een cliënt gehad die ontzettend bang was voor geldproblemen. Na wat onderzoek bleek ze er prima voor te staan. Ik kan iedereen aanraden om zich te verdiepen in zijn of haar financiën. Weten waar je aan toe bent, geeft zoveel rust en ruimte. Daarnaast is het goed om je wensen in kaart te brengen; pas dan weet je hoeveel je écht nodig hebt. Veel mensen verzilveren bijvoorbeeld hun hypotheek terwijl dat lang niet voor iedereen de beste keuze is.”

Op elkaars lip
Juliette van de Mheen geeft Pensioen in Zicht-cursussen: drie- of vijfdaagse trajecten in groepsverband. “In de cursus komen verschillende thema’s aan bod: van gezondheid en financiën tot sociale relaties en zingeving. De kracht zit ‘m in het uitwisselen van standpunten en ervaringen. Het kan heel verfrissend zijn om te horen hoe een ander naar pensioen kijkt of om erachter te komen dat je niet de enige bent die tegen bepaalde dingen opziet. Daarnaast is het fijn om enigszins voorbereid deze nieuwe levensfase in te gaan. Wanneer je weet wat er op je pad komt, overvalt het je minder.” Juliette van de Mheen spoort cursisten aan om hun partner mee te nemen. “Sommige mensen hebben zich jarenlang achter hun werk verscholen en thuis niets meer besproken. Dan kan het flink tegenvallen als je opeens op elkaars lip zit. Door samen een paar dagen bewust over de nieuwe situatie na te denken, voorkom je wrijving.” Leontine van Roosmalen beaamt dit. “Ga in gesprek met elkaar. Het kan zomaar zijn dat de één van plan is om er samen veel op uit te gaan, terwijl de ander het bijvoorbeeld heerlijk vindt om de krant te lezen en achter de computer te zitten. Als je dat soort dingen niet van te voren bespreekt, komen er irritaties. Daarnaast is het essentieel dat je investeert in een nieuw sociaal netwerk. Collega’s zeggen vaak dat ze in contact blijven, maar in de praktijk kan dat tegenvallen.” Ook Juliette van de Mheen vindt sociale contacten van belang. “Mensen verheugen zich vaak ontzettend op het ‘nieuwe leven’ met hun partner, maar de kans is groot dat er helaas met één van de twee voortijdig iets gebeurt. Dan is het heel fijn als je kennissen hebt die je gezelschap houden of helpen met bepaalde klusjes. Het is overigens slim om je niet alleen op mensen van je eigen leeftijd te richten, want dan wordt je kringetje door de jaren heen steeds kleiner.”

Achter de geraniums
Waar de één staat te springen om met pensioen te gaan, ziet de ander er als een berg tegenop. Hanneke van Harten: “Sommige cliënten hebben zoiets van: ik heb mijn hele leven hard gewerkt, nu ga ik genieten. Hierbij is de valkuil dat men denkt dat het één grote vakantie is, maar dat ‘vakantiegevoel’ is na een paar maanden wel voorbij. Ik coach ook mensen die pensioen associëren met verlies, omdat ze hun ziel en zaligheid in hun werk hebben gelegd. Dan maak ik duidelijk dat ze nog steeds meetellen in de samenleving en nieuwe dingen kunnen leren. Zolang je jezelf blijft prikkelen, beland je niet snel achter de geraniums.” Leontine van Roosmalen moedigt pensionarissen in spé vooral aan om plannen te maken. “De eerste jaren van je pensioen, ben je het meest fit. Het is daarom zo zonde om alles maar op z’n beloop te laten. Veel mannen zeggen: ‘ik ga de garage opruimen’. Prima natuurlijk, maar wat ga je daarna doen? Zoek uit wat je écht wilt en ga ervoor. Wie weet kan het over een paar jaar niet meer.” Enige flexibiliteit is hierbij wel een must. Hanneke van Harten: “Door corona vallen veel plannen in duigen. De kunst is om te onderzoeken wat er allemaal nog wel kan. Misschien kun je niet als vrijwilliger op locatie werken, maar wel iemands belmaatje worden of online een cursus volgen in plaats vanuit de schoolbanken.”

Streep
Om goed aan je pensioen te beginnen, speelt de werkgever ook een rol.  Hanneke van Harten: “Een officieel afscheid zet heel duidelijk een streep onder je loopbaan. Bovendien verdient iemand het om bedankt te worden voor zijn of haar inzet. Door corona is het wat lastiger, maar er valt altijd wel iets te bedenken.” Juliette van de Mheen is het daarmee eens: “Neem desnoods zelf de regie in handen als je werkgever niets regelt. Spreek één-op-één met collega’s af of zet een bericht online waar collega’s op kunnen reageren. Als er maar een afscheidsmoment is. Het helpt je om dingen achter je te laten en ruimte te scheppen om weer verder te gaan.” En hoewel het best zoeken kan zijn naar een nieuwe invulling is je pensioen vooral een heel mooie periode vindt Hanneke van Harten: “Met een beetje geluk ligt er nog twintig jaar voor je. Daarin kunnen zoveel bijzondere fases zitten! Ik raad iedereen aan om daar  – op zijn eigen manier – van te genieten.”