“In Amerika moet je miljonair zijn om met pensioen te gaan” – Bruce Bowser

431

“Mijn allermooiste tijd heb ik misschien wel in Nederland beleefd,” zegt Bruce Bowser. De interieurarchitect uit de Verenigde Staten dook op toen we gepensioneerden wilden benaderen voor een reportage in de reeks: Ik vertrek! Van 1978 tot en met 1981 werkte Bruce bij de Bijenkorf in Amsterdam. Met zijn Nederlandse vrouw Marlie woont hij nu in Bolinas, aan de westkust van de Verenigde Staten.

Bruce heeft de griep. Althans, het laatste staartje, maar het gaat. Hij heeft er zin in om iemand uit Nederland te spreken. Het gesprek moet alleen wel in het Engels. Nederlands lezen lukt nog wel, maar een vloeiend gesprek in de moerstaal van zijn vrouw Marlie is andere koek. Hij vertelt dat hij onze taal heeft geleerd van zijn schoonmoeder in Breda, waar hij na zijn huwelijk in 1968 een jaar verbleef. Marlie heeft hij leren kennen in Los Angeles. Daar studeerde hij aan de Art Center Design School. Zij was daar bibliothecaresse en hij een student die voortdurend zijn boeken te laat teruggebracht. Volgens Bruce was het liefde op het eerste gezicht. Als een blok viel hij voor haar enthousiasme. “Ze nam de frisse wind mee uit Holland. In haar eentje leek ze de hele wereld aan te kunnen en ze had prachtige benen, Hollandse etskuiten.”

Miljonairs & Miljardairs
Bruce en Marlie wonen nu alweer 25 jaar in Bolinas, een dorp met 1.100 inwoners aan de westkust van Amerika, op een uur rijden van San Francisco’s Golden Gate brug. Daar, in een eeuwenoud strandhuis op honderd meter van de Stille Oceaan, kijken ze uit over het oneindige water. Ze hebben een beroemde buurvrouw: Frances McDormand. Zij won dit jaar een Oscar voor de beste vrouwelijk rol in de lm 3 Billboards. Bruce kan zich geen betere buur wensen, zegt hij: “Frances is heel betrokken bij de gemeenschap en zet zich onder meer in voor betaalbare huizen in de omgeving.” In Bolinas ziet de interieurarchitect de laatste jaren meer en meer beroemdheden neerstrijken. “Het zijn miljonairs en miljardairs uit Silicon Valley, die er hun buitenhuis kopen. De sfeer in het dorp is daardoor veranderd,” meent Bruce.

Noord-Afrika en Westwood
Dat Bruce en Marlie in 1978 hun appartement betrokken in Amsterdam, was eigenlijk niet de bedoeling. Marlie wilde nog niet zo snel terug naar Nederland. Voor haar gevoel waren ze nog maar kortgeleden teruggekeerd in Amerika. Na hun huwelijksreis waarin Marlie en Bruce vanuit Breda met een busje en tent naar Noord-Afrika vertrokken. Bruce was in 1978 nog maar net begonnen bij een architectenbureau in Westwood. Daar had hij de verantwoordelijkheid gekregen de historische panden in de binnenstad een nieuwe bestemming te geven. Bruce: “Uit het niets kwam een directeur van een retail adviesbureau uit Florida met het verzoek om drie Nederlandse gasten een rondleiding te geven door Los Angeles. Het bleken directieleden van de Bijenkorf. Kort na hun bezoek vroegen ze of ik niet voor de Bijenkorf wilde komen werken. Ze waren bezig met een strategische heroriëntatie van hun warenhuizen en zochten voor de Nederlandse markt vertaalbare concepten uit Amerika. Ik had geen specifieke ervaring in de retail, maar sprak Nederlands, dat was een plus. Ik besloot de kans te grijpen.”

Oceanen van Graan 
Bruce is na zijn avontuur in Amsterdam in de retail blijven hangen. Samen met Marlie bestieren ze nu hun winkel Black Mountain Artisans. Bruce doet de organisatie en Marlie ontwerpt, spint en breit truien die ze van wol van lokale schapen maakt. Het is een kleine winkel, eigenlijk een coöperatie, waar ook andere mensen mee-ondernemen. De zaken gaan goed. Dit komt voor een belangrijk deel, denkt Bruce, omdat ze in een prachtig gebied in Californië wonen. Bolinas trekt jaarlijks 2 miljoen bezoekers. Oorspronkelijk komt Bruce uit een heel ander deel van Amerika; Illinois ten zuiden van Chicago. “Boerenland met wuivende graan- en maisvelden zo groot als oceanen. Als kind ging ik met mijn ouders op vakantie in Florida. Daar is mijn droom ontstaan om ooit direct aan zee te wonen.”

De leukste collega’s ever!
Bij de Bijenkorf in Amsterdam kwam Bruce terecht op de afdeling bureau inrichting. Als buitenlandse werknemer kreeg hij een driejarig contract. Destijds was dat de enige manier om iemand van buiten Europa aan te nemen. De firma betaalde hun verhuizing naar Nederland. “Ons appartement aan de Amsteldijk was geweldig en ik had de beste en leukste collega’s ever. We hadden zoveel mooie uitdagingen op het werk en daarnaast genoten we samen van het sociale leven in Amsterdam.” Volgens Bruce introduceerde hij met zijn collega’s indertijd een retail-revolutie, door diverse belevings- werelden voor mannen, vrouwen en kinderen in te richten.”

Zuid-Korea, Japan en Singapore 
Inmiddels zijn Bruce en Marlie al 30 jaar niet meer in Nederland geweest. In 1989 deed hij zijn laatste Hollandse design klus voor warenhuis V&D. Direct daarna ging hij aan de slag voor een bureau in San Francisco, waar hij de verantwoordelijkheid droeg voor het redesign van Red Lobster, een Amerikaanse keten met meer dan 300 restaurants. Bruce: “We waren altijd druk en hebben daardoor nooit de be- hoefte gevoeld om kinderen te krijgen. Marlie had een succesvolle business opgestart als softwareontwikkelaar en vloog de wereld over naar haar klanten in Zuid-Korea, Japan en Singapore en ik reisde door Amerika.”

In Amerika moet je miljonair zijn om met pensioen te gaan
Zodra je in Amerika geld gaat verdienen, ben je een bijdragend lid van de republiek en wordt er per maand een bedrag apart gezet voor de sociale zekerheid. Die bedragen zijn volgens Bruce veel lager dan in Nederland. Daarom is het echtpaar niet helemaal, maar met semi-pensioen. “Als je in Amerika volledig met pensioen wilt gaan, dan moet je miljonair zijn,” legt Bruce uit. “Natuurlijk hebben we een aardige oudedagsvoorziening opgebouwd, omdat ik altijd een goed salaris verdiende, maar het leven in Amerika is zo duur dat je altijd reserve moet houden voor het moment waarop je iets mankeert. In de Verenigde Staten hebben we namelijk niet dezelfde sociale voorzieningen als in Nederland. Een derde van ons maandelijkse inkomen gaat bijvoorbeeld op aan onze zorgverzekeringen (600 dollar, red.).”

Octopussen en schelpdieren 
Uit Nederland krijgen Bruce en Marlie nog elke maand een klein inkomen van Pensioenfonds Detailhandel. Ze beschouwen het als een cadeautje. Hun leven staat nu in het teken van de winkel. Bruce doet daarnaast af en toe nog wat design werk voor vrienden en familie, maar hij wordt meer opgeslokt door zijn inzet voor de National Marine Sanctuary. Dat is een soort Natuurmonumenten van Amerika, het zorgt voor de bescherming van de Amerikaanse kustlijn en oceanen. Hij neemt onder meer groepen mensen mee naar getijdenpoelen, dat zijn plassen die achterblijven als het water zich terugtrekt bij eb. Deze zitten vol met krabben, octopussen en schelpdieren. “Ik mis de deadlines niet,” vertelt Bruce. “Liever besteed ik mijn tijd aan het ecosysteem. We proberen een leven te leiden dat zo min mogelijk vraagt van moeder aarde.”