“Elk mens heeft het recht te mogen plannen” – interview Sara van Wesenbeeck

431

Hoe combineer je een drukke baan met een fijn sociaal leven en voldoende tijd voor jezelf? Volgens Sara van Wesenbeeck – de Belgische schrijfster van Spitsuurvrouw en Rust in je huis – worstelen steeds meer mensen met deze vraag. Zij ziet de grenzen tussen werk en privé steeds meer vervagen. ”Op een gegeven moment krijg je het niet meer rond.”

“Ik beken,” zegt Sara van Wesenbeeck bij aanvang van het interview. “Ook ik heb een druk leven. Lezers denken vaak, zij zal haar leven wel perfect op orde hebben, maar ook dat is natuurlijk niet zo. Net als u, krijg ik te maken met de waanzin van de dag.

Volgens Sara van Wesenbeeck hoef je maar om je heen te kijken om te zien hoeveel mensen aan het worstelen zijn. Met name vrouwen hebben het extra druk, zegt de schrijfster. “Vrouwen hebben er in feite nog een job bij. Dat blijkt uit allerlei onderzoek. Zo zijn ze per week tien uur meer kwijt aan de zorg voor de kinderen en het huishouden dan hun partners. Veel vrouwen kunnen het daardoor niet meer bolwerken.”

Als iedereen het rondom ons heen maar goed heeft

Nadat ze werkte als presentator bij de Belgische radio en diverse directiefuncties bekleedde bij grote ondernemingen, besloot Sara van Wesenbeeck tien jaar geleden te beginnen met haar bedrijf Barking Dogs (blaffende honden). Sindsdien schrijft ze boeken over het thema Worklife Balance en is ze Life & Business coach en mediator bij arbeidsconflicten. De onderneemster vindt dat vrouwen zichzelf eens ‘wat vaker in de boezem zouden mogen kijken.’ Zo hebben vrouwen volgens haar nogal de neiging werk naar zich toe te trekken. “Wij zijn vluchtige wezens. We vinden het belangrijk dat iedereen rondom ons heen het goed heeft, daardoor laad je je bordje te vol.” Naar de smaak van de schrijfster zouden gezinnen meer stil mogen staan bij de vraag hoe ze taken meer samen zouden kunnen aanpakken. “Jonge koppels hebben vaak wel zo’n werkverdeling, maar zodra het eerste kind komt, verslonst het omdat de vrouw de taken blijft doen, die ze had opgepakt toen ze tijdens de zwangerschap thuis was. Daar word je als je weer gaat werken gefrustreerd van. Maar vrouwen leggen de lat heel hoog. Zelfs de vrije tijd moet zinvol en goed worden opgevuld. Daardoor krijgen mensen het gevoel altijd maar bezig te zijn. Ze zijn druk en komen nooit meer tot rust.”

De grootste boosdoener is de smartphone

Jarenlang wetenschappelijk onderzoek naar de tijdsbesteding van mensen wijst uit dat er vandaag de dag veel minder wordt gewerkt dan vijftig jaar geleden. Toch lijkt iedereen het veel drukker te hebben. “Hoe dat kan? Er is een verschil tussen daadwerkelijk druk zijn, of het gevoel het druk te hebben. Wij maken onszelf tegenwoordig veel te druk. De grote boosdoener is de smartphone en de laptop. Daarmee laten we ons de hele dag door onderbreken. Eigenlijk gaat dat ding nooit meer uit. Sommige mensen gebruiken het zelfs als wekker. En waarom zou je tijdens het winkelen of aan het schoolplein als je je kinderen ophaalt je e-mail nog even willen checken? Welk doel dient dat? Behalve onrust. Ik zou daarmee stoppen. Het vervuilt je vrije tijd en vervaagt de grens tussen werk en privé waardoor je niet ontspant omdat je geen focus hebt. Andersom geldt het trouwens net zo hard; wie tijdens het werken voortdurend op zijn of haar smartphone kijkt, heeft ook geen focus en versnippert de aandacht om iets echt goed te kunnen doen. Hoe vaak hoor je niet dat mensen ’s avonds op de bank ploffen en denken, wat ik heb ik nou eigenlijk gedaan vandaag?”

Wat vind jij belangrijk?

Sara van Wesenbeeck adviseert om bijvoorbeeld je e-mail over een of twee momenten per dag te groeperen en het op die ogenblikken in één keer af te handelen. Dit heet ‘batchen’. “Druk ook regelmatig op ‘de pauzeknop’ en let het toestel, ‘dat ding’, letterlijk weg. Toch ziet ze dat het voor veel mensen nog moeilijk is om de smartphone op bepaalde tijden te negeren, om die discipline erin te krijgen. “Ik heb begrepen dat een gemiddelde Nederlander vijf keer per uur op zijn of haar beeldscherm kijkt. Eigenlijk moet je je agenda pakken en momenten blokken waarop je jouw smartphone uitdoet en tijd besteedt aan dingen die je echt belangrijk vindt. Dat je die keuze maakt om even niet bereikbaar te zijn en meer tijd wilt hebben voor jezelf, zou ik uitleggen aan de mensen om je heen. Je kunt je bovendien afvragen of je je werk nog verder wilt integreren in je privéleven. Stel daarom prioriteiten wat jij belangrijk vindt voor jouw geluk en jouw gezin.”

Sinds een tijdje groepeert Sara van Wesenbeeck haar eigen e-mail over een of twee momenten per dag en handelt het op die ogenblikken in een keer af. Dat noemt ze ‘badgen.’ Maar ze drukt ook regelmatig op ‘de pauzeknop’ en legt haar toestel, ‘dat ding,’ letterlijk weg. Iets wat ze iedereen kan aanraden. Toch ziet ze dat het voor veel mensen nog moeilijk is om de smartphone op bepaalde tijden te negeren. Die discipline erin te krijgen. “Ik heb begrepen dat een gemiddelde Nederlander vijf keer per uur op zijn of haar beeldscherm kijkt. Dan moet je echt je agenda pakken en momenten blokken waarop je de smartphone uitdoet en tijd besteedt aan de dingen die je echt belangrijk vindt. Dat zou ik ook uitleggen aan mensen om je heen. Waarom je nieuwe gewoontes wilt introduceren om meer ruimte voor jezelf te creëren en te ontspannen. Daarnaast kun je jezelf afvragen of je nou wel zit te wachten op het steeds verder integreren van je werk in je privéleven. Stel daarom prioriteiten wat jij belangrijk vindt voor je eigen geluk. En voor je gezin.”

In de retail weet je pas vlak van tevoren waar je aan toe bent

Wie in de detailhandel werkt, krijgt ook nog met een ander fenomeen te maken, waardoor het moeilijk is om te ontspannen: de snelle groei van de flexibele arbeidscontracten. Mensen staan volgens Sara van Wesenbeeck voortdurend in de stand-by-stand omdat ze pas vlak voordat ze gaan werken, weten waar ze aan toe zijn. Je bent daardoor niet vrij in je hoofd en is het lastig om grip te krijgen op je geluk en gezondheid. Daarom vind ik dat elk mens het recht mag hebben om te kunnen plannen.

Als het aan de Vlaamse schrijfster ligt zou de rol van de smartphone al in het basis onderwijs veel meer aandacht mogen krijgen. “School gaat niet alleen over leren, maar ook over hoe je met elkaar omgaat. We kunnen jonge mensen beter bewust maken van hun smartphone gebruik, door ze meer te laten focussen en minder te onderbreken. Laat ze erover nadenken. Leer ze dat een goed gesprek meer is dan een appje van maximaal 10 woorden.”

De ‘Oprah Winfrey van Vlaanderen’

In 2010 werd Sara Van Wesenbeeck – ook wel de ‘Oprah Winfrey van Vlaanderen’ genoemd – door de Europese Commissie benoemd tot ‘Europees Ambassadeur voor het (Vrouwelijk) Ondernemerschap’ ((Female) Entrepreneurship Ambassador). In die functie inspireert, motiveert en coacht ze vrouwen (en uiteraard ook mannen) die een carrière als ondernemer (willen) starten. Ook bij het runnen van hun onderneming staat Sara doorgewinterde ondernemers bij met coaching, advies en training.